40 LAT “WRATISLAVII CANTANS”

Założycielem festiwalu WRATISLAVIA CANTANS był kompozytor i dyrygent Andrzej Markowski. Po objęciu dyrekcji Filharmonii Wrocławskiej w 1965 roku, już rok później zainicjował festiwal oratoryjno – kantatowy prezentujący muzykę dawną, wielki repertuar oratoryjno-kantatowy oraz muzykę współczesną w zabytkowych salach kościelnych i muzealnych. Od 1978 foku festiwal prowadził Tadeusz Strugała wprowadzając nowe wątki tematyczne: muzyka etniczna, muzyka różnych religii, turnieje kontratenorów na Zamku Piastowskim w Brzegu, a także prowadzone przez wybitnych naukowców Akademie Festiwalowe poświęcone muzyce najmniej znane, sesje naukowe oraz kurs interpretacji muzyki oratoryjnej. Nowością były wystawy towarzyszące koncertom i projekcje filmów o tematyce muzycznej. W 1978 roku festiwal przystąpił do Europejskiego Stowarzyszenia Festiwali Muzycznych w Genewie, co znacznie ułatwiło międzynarodową współpracę i pomogło przyciągnąć wielu melomanów spoza kraju. Od 1995 roku festiwal nosił podtytuł “Muzyka i sztuki piękne”. Taką formułę festiwalu zastała obejmująca jego dyrekcję w 1996 roku Lidia Geringer d’Oedenberg, która na tym stanowisku pozostawała do września 2005 roku. Jej zasługą jest materialne ustabilizowanie festiwalu i zainicjowanie współpracy z wieloma dolnośląskimi miastami, w których pojawiły się koncerty festiwalowe. W ustalaniu programów poszczególnych edycji FESTIWALU dyrektor Lidię Geringer d’Oedenberg wspomagało trzech kolejnych dyrektorów artystycznych: Ewa Michnik (1998-2001), Mariusz Smolij (2003/2004) i Jan Latham-Koenig (2005). W tym czasie repertuar festiwalowy został poszerzony między innymi o sztukę baletową i opery w wersji koncertowej, a wśród artystów festiwalowych znalazły się takie sławy, jak: Barbara Hendricks, Cecilia Bartoli, David Daniels, Derek Lee Ragin, Renée Fleming, Juan Diego Florez, Violeta Urmana, czy Joseph Calleja.

We wrześniu 2005 roku dyrektorem generalnym festiwalu został Andrzej Kosendiak. Na jego zaproszenie funkcję dyrektora artystycznego przyjął znakomity angielski dyrygent Paul McCreesh. Nowy etap w dziejach festiwalu to utworzenie 15 maja 2006 instytucji NARODOWE FORUM KULTURY, w skład której wchodzą: Międzynarodowy Festiwal Wratislavia Cantans, Filharmonia im. Witolda Lutosławskiego, Opera Wrocławska oraz Akademia Muzyczna im. Karola Lipińskiego.

Andrzej Markowski – twórca i dyrektor artystyczny “Wratislavia Cantans” (1966-77)

Andrzej Markowski [1924-1986] twórca i dyrektor artystyczny festiwalu w latach 1966-77. Studiował kompozycję w Trinity College of Music w Londynie oraz kompozycję i dyrygenturę w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. Pracował jako dyrygent w Filharmonii Poznańskiej, Śląskiej i Krakowskiej. W latach 1965-69 był dyrektorem filharmonii we Wrocławiu, doprowadzając do otwarcia jej własnej, nowej siedziby. Kierował Festiwalem Polskiej Muzyki Współczesnej oraz Festiwalem Muzyki Organowej i Klawesynowej we Wrocławiu. W latach 1971-77 był drugim dyrygentem Filharmonii Narodowej, a od 1982 dyrektorem artystycznym Filharmonii Łódzkiej. Zainteresowania Markowskiego jako dyrygenta koncertowały się na kantatowo-oratoryjnej muzyce baroku i XX wieku. Dokonał licznych prawykonań światowych oraz pierwszych wykonań w Polsce. Komponował muzykę do krótkometrażowych i eksperymentalnych filmów A. Munka, W. Borowczyka, J. Lenicy i K. Urbańskiego, był pierwszym w Polsce twórcą muzyki konkretnej zastosowanej w teatrze. W 1965 otrzymał nagrodę II stopnia Ministerstwa Kultury i Sztuki, 1974 nagrodę państwową I stopnia; za wybitne kreacje artystyczne na Warszawskiej Jesieni otrzymał dwukrotnie nagrodę krytyków – statuetkę Orfeusza (1968, 1971). W 1969 został laureatem dorocznej nagrody Związku Kompozytorów Polskich. Zrealizowane pod dyrekcją Markowskiego nagranie “Jutrzni” Pendereckiego uzyskało francuską nagrodę płytową Grand Prix du Disque 1974.

Tadeusz Strugała – kierownik organizacyjny festiwalu (1969-1976) oraz dyrektor artystyczny “Wratislavia Cantans” (1977-96)

Tadeusz Strugała – kierownik organizacyjny festiwalu (1969-1976), dyrektor artystyczny (1977-96) – studiował we wrocławskiej Akademii Muzycznej oraz w Weimarze i Wenecji. Był dyrektorem naczelnym i artystycznym Filharmonii Wrocławskiej, WOSPRiTV w Katowicach (1975-76), Orkiestry Symfonicznej w Ankarze (1976-78), zastępcą dyrektora artystycznego i dyrygentem Filharmonii Narodowej w Warszawie, dyrektorem artystycznym Orkiestry Filharmonii Krakowskiej i Polskiej Orkiestry Radiowej w Warszawie. Występował z wieloma znakomitymi zespołami i solistami: Bamberger Symphoniker, Berliner Staatskapelle, Radio-Symphonie Orchester Berlin, Dresdner Philharmonie, MDR-Sinfonieorchester Leipzig, Hallé Orchester w Manchester, Orkiestra Radia Czeskiego, Orkiestra Filharmonii St. Petersburg, Orkiestra Filharmoniczna i Radiowa w Helsinkach, Radiowa Orkiestra w Sztokholmie, Norfolk Symphony Orchestra, Yomiuri Nippon Tokio, Osaka Philharmonic, Israel Sinfonietta, City of London Sinfonia, London Mozart Players, Martha Argerich, Victoria de Los Angeles, Maurice André, Gina Bachauer, Yuri Bashmet, Beaux Arts Trio, Paul Badura-Skoda, Rudolf Buchbinder, Robert Cohen, Pierre Fournier, Natalia Gutman, Ida Haendel, Steven Isserlis, Oleg Kagan, Elisabeth Leonskaja, John Lill. Otrzymał nagrodę Orfeusz na Festiwalu Warszawska Jesień 1986, nagrodę Związku Kompozytorów Polskich 1991, Kulturpreis Schlesien des Landes Niedersachsen 1996, nagrody i odznaczenia Ministra Kultury i Sztuki, Ministra Spraw Zagranicznych, a także Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Polonia Restituta 2001. W roku 1998 otrzymał tytuł doktora honoris causa Akademii Muzycznej we Wrocławiu, gdzie wykładał ponad 20. Był jurorem wielu konkursów dyrygenckich.

Lidia Geringer de Oedenberg – dyrektor generalny festiwalu (1996-2005)

Lidia Geringer de Oedenberg – dyrektor generalny festiwalu 1996-2005 – ukończyła wrocławską Akademię Ekonomiczną [wydział Zarządzania i Informatyki, kierunek Cybernetyka Ekonomiczna i Statystyka, specjalność Ekonometria i Statystyka], studiowała także w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, Universidad Internacional Menendez Pelayo w Santander (Hiszpania) oraz The Amsterdam-Maastricht Summer University. Odbyła także szkolenia we Francuskim Instytucie Zarządzania i w British Council w Londynie. Pracowała jako artysta plastyk, jako dziennikarz w redakcji publicystyki kulturalnej w TVP SA. W 1997 roku została wybrana do Zarządu European Festivals Association (EFA) w Genewie. W latach 2000-2002 pełniła funkcję Komisarza ds. muzyki festiwalu “Europalia – Polska 2001″ organizowanym w krajach Benelux i przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Instytut A.Mickiewicza. W 2001 roku była Dyrektorem Programowym Telewizji Polskiej S.A. Oddział Wrocław. W latach 2001-2005 była Dyrektorem Generalnym Filharmonii Wrocławskiej. Jest laureatką nagrody: Primus Inter Pares (Warszawa 1977), Specjalnej Nagrody Sekretarza Naukowego Polskiej Akademii Nauk w dziedzinie ekonomii (Warszawa 1980), nagrody Wojewody Wrocławskiego (Wrocław 1996). W 1998 roku uzyskała prestiżowe wyróżnienie w dziedzinie kultury: nominację do “Paszportu Polityki”. W 2004 roku uzyskała mandat Posła do Parlamentu Europejskiego.

Ewa Michnik – dyrektor artystyczny “Wratislavia Cantans” (1997-2001)

Ewa Michnik – dyrektor artystyczny festiwalu 1997-2001 – ukończyła teorię muzyki, pedagogikę i dyrygenturę w krakowskiej Akademii Muzycznej w Krakowie. Odbyła również studia uzupełniające pod kierunkiem prof. Hansa Swarowsky’ego w Wiedniu. Pracowała jako dyrygent w filharmonii w Zielonej Górze, była kierownikiem artystycznym Opery i Operetki w Krakowie oraz dyrektorem naczelnym i artystycznym Opery w Krakowie. Od 1995 jest dyrektorem naczelnym i artystycznym Opery Wrocławskiej. Uczestniczy jako juror oraz członek honorowy w konkursach wokalnych, pianistycznych i kompozytorskich. Ewa Michnik występuje gościnnie z wieloma orkiestrami, m.in. z Filharmonią Praską, Orkiestrą Budapeszteńskiego Radia i Telewizji, Orkiestrą Symfoniczną w Norymberdze, Tokyo Metropolitan Symphony Orchestra, Deutsche Bach Orchester w Hamburgu, Kammer Wiener Oper, orkiestrami Teatrów Wielkich w Łodzi, Warszawie i Poznaniu. W swoim dorobku ma ponad 60 premier operowych, koncerty symfoniczne, prawykonania, filmy telewizyjne, nagrania radiowe i płytowe. Jest laureatką wielu nagród, m.in.: nagrody Krytyków “Złoty Orfeusz” na Festiwalu “Warszawska Jesień” (1992) za najlepsze wykonanie współczesnej polskiej opery Śmierć Don Juana R. Palestra, nagrody Magazynu Aktualności Kulturalnych TVP we Wrocławiu za najlepszy spektakl roku ?97 – Aidę G. Verdiego, nagrody Rady Miejskiej Wrocławia za wybitną inscenizację roku 2001 – spektakl Straszny dwór S. Moniuszki, Nagrody Prezydenta Miasta Wrocławia w 2000 r., Wrocławskiej Nagrody Muzycznej w kategorii Wydarzenie Muzyczne Sezonu 1999/2000 za Nabucco Verdiego.

Mariusz Smolij – dyrektor artystyczny “Wratislavia Cantans” (2002-2003)

Mariusz Smolij – dyrektor artystyczny festiwalu w latach 2002/2003 – jest absolwentem Akademii Muzycznej w Katowicach, gdzie jako skrzypek założył Kwartet smyczkowy im. K. Pendereckiego, z którym koncertował w Europie i USA. Studia dyrygenckie odbył w prestiżowej Eastman School of Music w Rochester i tam otrzymał w roku 1998 stopień doktorski. Mieszkając w USA pracowal jako stały dyrygent z New Jersey Symphony (1994-97), w 1996 roku został dyrektorem muzycznym orkiestry Riverside Symphonia w stanie New Jersey, a w 2000 r. zdobył drogą międzynarodowego konkursu stanowisko dyrygenta – rezydenta Houston Symphony Orchestra. Od roku Mariusz Smolij jest dyrektorem artystyczny Acadiana Symphony Orchestra w Lafayette w Luizjanie. Gościnnie artysta prowadził koncerty ponad 60 orkiestr w wielu częściach świata. Z polskich orkiestr szczególnie związany jest z “Sinfonią Varsovią”, którą prowadził w nowojorskiej Carnegie Hall i z którą odbył szereg podróży koncertowych oraz dokonał nagrań płytowych. Mariusz Smolij jest aktywnym propagatorem muzyki polskiej, którą często włącza w swoje programy koncertowe. W 1998 r. zorganizował Festiwal Muzyki Polskiej w Chicago.

Jan Latham Koenig – dyrektor artystyczny “Wratislavia Cantans” (2004 – 2005)

Jan Latham Koenig – dyrektor artystyczny festiwalu 2004 / 2005 – studiował w Royal College of Music. Prowadził większość najważniejszych orkiestr w Wielkiej Brytanii: Royal Philharmonic, Philharmonia, London Philharmonic, Royal Liverpool Philharmonic, Royal Scottish National, Hallé oraz wszystkie orkiestry BBC. Był dyrektorem muzycznym Orquestra do Porto, którą stworzył na zlecenie rządu portugalskiego. Od sezonu 1997/1998 Jan Latham Koenig jest dyrektorem muzycznym Orchestre Philharmonique de Strasbourg i Opéra du Rhin. Jego “Dialogi karmelitanek” zdobyły nagrodę Claude-Rostand w kategorii najlepszej regionalnej produkcji operowej w 1999 r. oraz Diapason d’Or za najlepszą rejestrację na video przedstawienia operowego (2001). W maju 1999 wystąpił z Orkiestrą Filharmonii w Strasburgu w Barbican Centre w Londynie na koncercie galowym z okazji 50-lecia Rady Europy. W tym samym roku powrócił do Londynu z zespołem Opéra du Rhin, by przedstawić “Dialogi karmelitanek” podczas BBC Proms. We Wrocławiu prezentował m. in. “Króla Rogera” Karola Szymanowskiego. Nagrania płytowe z udziałem Jana Latham-Koeniga obejmują cykl dzieł Kurta Weilla (Capriccio) oraz “Poliuto” Donizettiego (Nuova Era), “Dejanice” Catalaniego, “La cubana” Henzego, “Cyganerię” Leoncavalla (Nuova Era), “Elisabetta al castello di Kenilworth” Donizettiego (Ricordi).